Tarcza antykryzysowa a sytuacja pracodawców w Polsce

[Aktualizacja 21.04.2020]


W uchwalonej 31 marca tzw. tarczy antykryzysowej wprowadzono wiele nowych rozwiązań dla pracodawców, umożliwiających dokonanie zmian organizacji pracy w przedsiębiorstwie, w dużo szerszym zakresie niż dotychczas możliwy na podstawie przepisów kodeksu pracy. Ponadto, wprowadzono kilka rozwiązań, które przewidują bezpośrednią pomoc finansową w postaci dofinansowania wynagrodzenia pracowników lub zwolnień z obowiązku odprowadzania składek do ZUS przed mikroprzedsiębiorców. Jak w praktyce wyglądają te rozwiązania, kto może z nich skorzystać, na jakich warunkach - odpowiedzi na najważniejsze pytania znajdą Państwo poniżej.


Dofinansowania wynagrodzeń pracowników z funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych w związku z przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy

Pracodawca, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 może zwrócić się z wnioskiem o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19. Dofinansowanie obejmuje również środki na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne.


Kto może otrzymać dofinansowanie

O ten rodzaj dofinansowania mogą ubiegać się pracodawcy niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, gdyż nie zostały przewidziane żadne ograniczenia w zależności od tego, czy podmiot jest mikro, małym, średnim, czy dużym przedsiębiorcą. O dofinansowanie mogą ubiegać się pracodawcy będący organizacjami pozarządowymi, podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego oraz państwowymi osobami prawnymi.

O dofinansowanie może ubiegać się przedsiębiorca, który nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r. (chyba, że zawarł on umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności). Wobec przedsiębiorcy nie mogą również zachodzić przesłanki do ogłoszenia upadłości.

Ponadto, konieczne jest wystąpienie spadku obrotów gospodarczych w przedsiębiorstwie, czyli spadku sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:

1) nie mniej niż o 15%, obliczonego jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających pomiędzy 1 stycznia 2020 r. a dniem poprzedzającym dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego;

lub

2) nie mniej niż o 25% obliczonego jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego pomiędzy 1 stycznia 2020 r. a dniem poprzedzającym dzień złożenia wniosku o dofinansowanie w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego. Za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego (w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca).


Przestój ekonomiczny

Jest to okres niewykonywania pracy przez pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika, który pozostaje w gotowości do pracy. Przestój może obejmować osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy o pracę nakładczą, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przestojem można objąć jednocześnie całe przedsiębiorstwo, jak i poszczególne jego części lub działy.

Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca może obniżyć wynagrodzenie nie więcej niż o 50%, nie niżej jednak niż do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na etat (obecnie 2600 PLN brutto). „Tarcza antykryzysowa” przewiduje dofinansowanie pozostałej części tego wynagrodzenia ze środków FGŚP, w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na etat (przy pełnym etacie jest to kwota 1.300 PLN brutto plus) wraz ze składkami na ubezpieczenie społeczne od kwoty tego dofinansowania. Wysokość dofinansowania nie zależy zatem od wysokości obniżonego wynagrodzenia, ale jest przeliczana w stosunku do etatu.

Dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń tych pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek, było wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału. Jeśli wnioski składane byłyby w marcu to kwota ta wynosiłaby 15.595,74 PLN - obecnie pozostaje oczekiwać na ogłoszenie stawek z I kwartału 2020 roku.


Obniżenie wymiaru czasu pracy

Pracodawca został uprawniony do obniżenia wymiaru czasu pracy pracownika o maksymalnie 20% (wprowadzono widełki do 20%), nie więcej niż do 0,5 etatu. Obniżone wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Tak obniżone wynagrodzenie jest dofinansowane z FGŚP w połowie, jednak nie więcej niż do wysokości 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, wraz ze składkami na ubezpieczenie społeczne od kwoty tego dofinansowania. Gdyby wnioski składane były w marcu, to limit ten wynosiłby 2.079,43 PLN. Również tutaj zostało ustanowione wyłączenie dla pracowników z wynagrodzeniem przekraczającym 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.


Regulacje wspólne

Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy musza zostać ustalone w porozumieniu ze stroną społeczną, zawartym z organizacjami związkowymi (jeśli takie działają) lub z przedstawicielami pracowników (jeśli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa). Ustawodawca wyłączył przy tym zastosowanie przepisów kodeksu pracy o tzw. wypowiedzeniach zmieniających. Wnioskiem o dofinansowanie można objąć tylko niektórych pracowników, należy jednak pamiętać, aby wybór pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy nie miał charakteru dyskryminacyjnego (przede wszystkim z uwagi na płeć, wiek, wymiar etatu).

Świadczenia przysługują przez okres 3 miesięcy przypadających od miesiąca złożenia wniosku, z tym, że Rada Ministrów może przedłużyć ten okres w razie potrzeby. Pracodawca, który otrzymał dofinansowanie na rzecz konkretnego pracownika, nie może wypowiedzieć mu umowy o pracę z przyczyn niedotyczących tego pracownika, w okresie pobierania tego dofinansowania oraz w okresie maksymalnie 3 miesięcy po jego zakończeniu (ten ostatni, podkreślony wymóg został zniesiony w Tarczy 2.0).

Co istotne, dofinansowanie nie przysługuje wobec pracownika przebywającego na zwolnieniu chorobowym. Pozostałe warunki i tryb składania wniosków o dofinansowanie określony został w art. 7–16 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (poza art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy). Wnioski można składać we właściwym Wojewódzkim Urzędzie Pracy lub za pośrednictwem strony internetowej w zakładce: Tarcza antykryzysowa. Złożenie wniosku w tej formie wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu za pomocą Profilu Zaufanego.


Dofinansowania wynagrodzeń pracowników na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej ze starostą

Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy dofinansowanie obejmujące część kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne (należnych zarówno od pracowników, jak i przedsiębiorcy będącego pracodawcą), w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Przedsiębiorca może wystąpić o dofinansowanie wynagrodzeń wszystkich pracowników, jak też tylko części z nich. Poza osobami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę dofinansowanie obejmuje również osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą i umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.


Kto może otrzymać dofinansowanie

Dofinansowanie to mogą uzyskać jedynie mikro, mali i średni przedsiębiorcy na okres nie dłuższy niż 3 miesiące (Rada Ministrów może przedłużyć ten okres), przypadające od miesiąca złożenia wniosku. Oznacza to, że dofinansowanie za cały kwiecień można uzyskać, nawet jeśli wniosek o dofinansowanie zostanie złożony ostatniego dnia kwietnia.

Aby uzyskać dofinansowanie konieczne jest wystąpienie spadku obrotów gospodarczych, co oznacza zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych pomiędzy 1 stycznia 2020 r. a dniem poprzedzającym dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego. Wysokość dofinansowania uzależniona jest od wielkości spadku obrotów:

Spadek obrotów rok do roku o co najmniej 30%

Wysokość dofinansowania (ze składkami): 50% wynagrodzenia danego pracownika, nie więcej niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne.


Spadek obrotów rok do roku o co najmniej 50%

Wysokość dofinansowania (ze składkami): 70% wynagrodzenia danego pracownika, nie więcej niż 70% minimalnego wynagrodzenia za pracę powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne.


Spadek obrotów rok do roku o co najmniej 80%

Wysokość dofinansowania (ze składkami): 90% wynagrodzenia danego pracownika, nie więcej niż 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne.


Pozostałe warunki

Dofinansowanie jest wypłacane w okresach miesięcznych, po złożeniu przez przedsiębiorcę oświadczenia o zatrudnianiu w danym miesiącu pracowników objętych umową. Przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania w zatrudnieniu pracowników objętych umową, przez okres dofinansowania oraz po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi (w Tarczy 2.0. podkreślony wymóg został zniesiony), pod rygorem zwrotu dofinansowania (bez odsetek).

Wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do właściwego powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru (na dzień 2 kwietnia 2020 roku w Grodzkim Urzędzie Pracy w Krakowie taki nabór nie został jeszcze ogłoszony). Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych (np. z FGŚP, o którym mowa powyżej).

Zwolnienie ze składek na ubezpieczenie społeczne dla pracodawców mikroprzedsiębiorców

Zwolnienie to obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. (Rada Ministrów może przedłużyć ten okres). Zwolnienie ze składek obejmuje składki należne od pracowników jak i osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Ze zwolnienia mogą skorzystać jedynie pracodawcy – płatnicy składek, którzy na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest prowadzenie działalności gospodarczej (zgłoszenie płatnika) przed dniem 1 lutego 2020 roku.


Tarcza 2.0 umożliwia skorzystanie z powyższego zwolnienia również przez pracodawców – płatników składek, którzy:

  • na dzień 31 marca 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych (max 9) i byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r.;

  • na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych (max 9) i byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r.

Liczbę ubezpieczonych oblicza się nie uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi.

Co istotne, skorzystanie z tego zwolnienia jest niezależne od tego czy w przedsiębiorstwie wystąpił spadek obrotów. Zwolnieniu podlegają jednak tylko należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru tych składek. Osoby ubezpieczone zachowują prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jak również świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Przychody z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wniosek o zwolnienie ze składek należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do 30 czerwca 2020 roku, drogą elektroniczną przez PUE ZUS, pocztą lub osobiście w placówce ZUS.

Zwolnienie ze składek będzie odbywać się w trybie umorzenia. Umorzeniu podlegają jedynie składki nieopłacone. Tarcza 2.0. wprowadza jednak wyjątek – istnieje możliwość uzyskania zwolnienia ze składek za marzec 2020 r., które już zostały uregulowane. W takim wypadku ZUS ma zwrócić opłacone składki po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku (w taki sam sposób jak wnioski za kwiecień i maj).


Zwolnienie ze składek na ubezpieczenie społeczne dla pracodawców, zgłaszających do ubezpieczeń od 10 do 49 ubezpieczonych

Tarcza 2.0 wprowadza nowe zwolnienie ze składek ZUS dla szerszego kręgu pracodawców. Zwolnienie przysługuje za okres od 1 marca do 31 maja 2020 roku dla pracodawców zgłaszających do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Zwolnienie z zapłaty nieopłacanych składek do ZUS w takim wypadku obejmuje 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek. Ze zwolnienia mogą skorzystać pracodawcy, którzy byli zgłoszeni jako płatnicy składek:

  1. przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych;

  2. w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych;

  3. w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Liczbę ubezpieczonych oblicza się nie uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi.



Odroczenie płatności składek na ubezpieczenie społeczne bez opłaty prolongacyjnej

Pracodawcy, którzy zgłosili do ubezpieczeń ponad 10 ubezpieczonych i nie mogą skorzystać z powyższego zwolnienia mogą złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o odroczenie płatności składek na ogólnych zasadach lub o rozłożenie ich na raty (art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Nowością wprowadzoną w „tarczy” jest brak opłaty prolongacyjnej w przypadku odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty w zakresie należności z tytułu składek należnych za okres od 1 stycznia 2020 r., na podstawie wniosku złożonego w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu.


Odstąpienie przez ZUS od pobierania odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek należnych za okres przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r.

Ze względów gospodarczych związanych z wystąpieniem COVID-19, na wniosek dłużnika zalegającego w opłacaniu składek - ZUS może odstąpić od pobierania odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek należnych za okres przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r.

Wniosek składa się do ZUS w terminie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu.



Mikropożyczka dla mikroprzedsiębiorcy

Mikroprzedsiębiorca (zatrudniający do 10 pracowników) może uzyskać ze środków Funduszu Pracy, jednorazową pożyczkę w wysokości 5 000 złotych na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy, jeśli prowadził działalność gospodarczą przed dniem 1 marca 2020 r.

Oprocentowanie pożyczki jest stałe i wynosi w skali roku 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski. Okres spłaty pożyczki nie może być dłuższy niż 12 miesięcy, z tym, że przez pierwsze 3 miesiące od dnia udzielenia pożyczki występuje karencja w spłacie pożyczki.

Pożyczka wraz z odsetkami podlega umorzeniu na wniosek mikroprzedsiebiorcy, pod warunkiem, że przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki przedsiębiorca nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do stanu zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r.

Wniosek o pożyczkę składa się do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, po ogłoszeniu naboru. Złożenie wniosku jest już możliwe poprzez portal praca.gov.pl.


Pożyczka wraz z odsetkami podlega umorzeniu na wniosek mikroprzedsiebiorcy, pod warunkiem, że przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki przedsiębiorca będzie prowadził działalność gospodarczą. Zmiana warunku umorzenia pożyczki umożliwia ubieganie się o nią również o przedsiębiorców, którzy w ogóle nie zatrudniają pracowników (tzw. samozatrudnieni).

Po spełnieniu warunku umorzenia pożyczki, czyli po prowadzeniu działalności przez 3 miesiące od dnia jej udzielenia, mikroprzedsiębiorca składa wniosek o umorzenie pożyczki, w którym oświadcza, że prowadził działalność gospodarczą przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia. Wniosek należy złożyć do właściwego powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia spełnienia tego warunku umorzenia. Wzór wniosku dostępny jest na portalu praca.gov.pl jako załącznik nr 2 do umowy pożyczki. Przychód z tytułu umorzenia pożyczki nie stanowi przychodu na potrzeby podatku dochodowego.

Nowe przepisy mają zastosowanie do wniosków o mikropożyczkę, które już zostały złożone, jak również do umów, które już zostały zawarte. W takiej sytuacji umowa o mikropożyczkę będzie aneksowana, o czym zainteresowane osoby mają zostać poinformowane przez właściwe powiatowe urzędy pracy.


Możliwość wprowadzenia zmiany w czasie pracy i warunkach zatrudnienia pracowników

„Tarcza” wyposaża pracodawców w dodatkowe instrumenty, wykraczające poza dotychczasową regulację kodeksu pracy. Pracodawca, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych może, bez konieczności spełnienia przesłanek z kodeksu pracy:

  1. Ograniczyć nieprzerwany odpoczynek, o którym mowa w art. 132 § 1 kodeksu pracy, do nie mniej niż 8 godzin, i nieprzerwanego odpoczynku, o którym mowa w art. 133 § 1 tej ustawy, do nie mniej niż 32 godzin, obejmującego co najmniej 8 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego;

  2. Zawrzeć porozumienie ze stroną społeczną o wprowadzeniu systemu równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy;

  3. Zawrzeć porozumienie ze stroną społeczną o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalone w porozumieniu.


Kto może skorzystać

Powyższe uprawnienia przysługują pracodawcy niezalegającemu w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.

Konieczne jest również wystąpienie spadku obrotów gospodarczych przedsiębiorstwa w następstwie wystąpienia COVID-19, w sposób opisany w pkt 1.1. powyżej. Porozumienia, o których mowa w pkt 2 i 3 powyżej muszą zostać zawarte ze stroną społeczną - z organizacjami związkowymi (jeśli takie działają) lub z przedstawicielami pracowników (jeśli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa).

Powyższa regulacja umożliwia pracodawcy wprowadzenie bardziej elastycznych zasad ustalania pracownikom czasu i warunków pracy, w szerszym zakresie niż dotychczas na podstawie przepisów kodeksu pracy.


Dodatkowe uprawnienia dla pracodawców prowadzących przedsiębiorstwa o krytycznym znaczeniu

Pracodawcy zatrudniający pracowników:

  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej oraz sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych (zaopatrzenie w energię i wodę, surowce energetyczne i paliwa, sieci teleinformatyczne, systemy transportowe oraz produkcji, składowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwórczych, w tym rurociągi);

  • w przedsiębiorstwie będącym podwykonawcą lub dostawcą powyższych przedsiębiorców;

  • zapewniających funkcjonowanie stacji paliw płynnych oraz stacji gazu ziemnego,

  • u przedsiębiorcy wobec którego Prezes Rady Ministrów wydał polecenie związane z przeciwdziałaniem COVID-19,

  • w przedsiębiorstwie pełniącym funkcję sprzedawcy z urzędu w rozumieniu Prawa energetycznego;

  • na obszarze lub na terenie obiektu ważnego dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa;

  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na świadczeniu czynności bankowych;

  • w przedsiębiorstwie prowadzącym obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych kategorii A, którego działanie lub niewłaściwe działanie może spowodować poważny wypadek;

  • u przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorze rolno-spożywczym związaną z wytwarzaniem lub dostarczaniem żywności;

mogą w czasie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii pracodawca, na czas oznaczony nie dłuższy niż do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:

  1. zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

  2. polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

  3. zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (nie stosuje się przepisów kodeksu pracy, dotyczących konieczności zachowania minimalnego czasu odpoczynku);

  4. polecić pracownikowi realizowanie prawa do odpoczynku w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Pracodawca może również odmówić udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego oraz innego urlopu, a także przesunąć termin takiego urlopu lub odwołać pracownika z takiego urlopu. Pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikowi zakwaterowanie i wyżywienie.


Zawieszenie obowiązku wykonywania badań lekarskich na czas epidemii

W czasie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu wprowadzono również zawieszenie obowiązku wykonywania okresowych badań lekarskich, dodatkowych okresowych badań lekarskich pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających oraz badań lekarskich i psychologicznych kierowców wykonujących przewóz drogowy. Po odwołaniu stanu epidemii pracodawca i pracownik mają 60 dni na wykonanie badań. Zawieszenie obowiązku nie obejmuje przeprowadzenia badań wstępnych i kontrolnych, ale umożliwia ich wykonanie przez lekarza innego niż lekarz medycyny pracy.

Ponadto, przedłużono termin ważności badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., nie dłużej niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu epidemii.


Możliwość wykonywania przez pracowników pracy w niedziele nieświąteczne

„Tarcza” przewiduje, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu nie obowiązuje zakaz handlu w niedzielę w zakresie czynności polegających na rozładowywaniu, przyjmowaniu i ekspozycji towarów pierwszej potrzeby. Zwolnienie z zakazu nie obejmuje niedzieli, w które przypada święto (Wielkanoc, 3 Maja).



Możliwość wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy

Tarcza 2.0 wprowadziła możliwość wprowadzenia dodatkowych dni wolnych od pracy w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Dodatkowe dni wolne może wprowadzić Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia.

Wobec stopniowego znoszenia ograniczeń przez rząd wydaje się, że rozwiązanie to nie zostanie zastosowane.



Zespół Kubas Kos Gałkowski cały czas monitoruje regulacje i zalecenia wydawane przez organy rządowe i na bieżąco opracowuje konkretne rozwiązania prawne. Pozostajemy w gotowości, aby udzielić wsparcia i odpowiedzi na wszelkie pojawiające się pytania. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z COVID-19 oraz wpływem pandemii na Państwa działalność, jesteśmy do Państwa dyspozycji.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny, abstrakcyjny i ogólny, nie stanowi opinii prawnej lub porady ani nie może być traktowany jako świadczenie pomocy prawnej w jakiejkolwiek formie. Materiały zawarte w niniejszym artykule nie mogą stanowić podstawy jakiejkolwiek odpowiedzialności Kancelarii lub autora artykułu w stosunku do osób trzecich. Kancelaria "Kubas Kos Gałkowski – Adwokaci sp. p". sp. k. może udzielić porady prawnej lub sporządzić opinię wyłącznie i dopiero po zapoznaniu się ze stanem faktycznym konkretnej sprawy. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji lub pomocy prawnej skontaktuj się z naszym prawnikiem.


Skontaktuj się z nami

©2020 Kubas Kos Gałkowski